Karar Resmi Gazete'de yayımlandı
Resmi Gazete (Türkiye) aracılığıyla yayımlanan 11978 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğüne ait enerji iletim hattı projeleriyle ilgili. Karara göre bu projelerin yapımı amacıyla, ekli listede adları belirtilen ve haritada güzergahları gösterilen hatlara isabet eden bazı taşınmazlar, adı geçen Genel Müdürlük tarafından acele kamulaştırılacak. Karar, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 27 nci maddesine dayanıyor ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasını taşıyor.
Direk yerleri mülkiyet, salınım alanı irtifak yoluyla alınacak
Kararın dikkat çeken yanı, kamulaştırmanın iki ayrı hukuki yolla yapılması. Hat güzergahındaki taşınmazlarda direklerin kurulacağı yerler için mülkiyet şeklinde kamulaştırma yapılacak. İletkenlerin havadaki salınım payını ifade eden iletken salınım gabarisi için ise mülkiyet alınmayacak, irtifak hakkı kurulacak. Başka bir deyişle direğin oturduğu alan Genel Müdürlüğe geçecek, hattın altında kalan ve iletkenlerin hareket ettiği alanda ise kullanım üzerinde bir hak tesis edilecek.
Hangi hatların kararın kapsamında olduğu, karar metninde değil ekli liste ve haritada yer alıyor. Karar metni, ilgili hatların adlarını ve güzergahlarını ayrıca saymıyor. Taşınmaz bazında bilgi için bu eklere bakmak gerekiyor.
Acele kamulaştırma nasıl işliyor
Kamulaştırma Kanununun 27 nci maddesi, kamu yararı bakımından gecikmesi sakıncalı görülen işlerde uygulanan acele kamulaştırma usulünü düzenliyor. Olağan kamulaştırmada idare önce bedel üzerinde malikle uzlaşma yoluna gider, anlaşma olmazsa dava açar. Acele kamulaştırmada ise süreç hızlanır. Bedelin tespiti mahkeme aracılığıyla yapılır, tespit edilen bedel malik adına bankaya yatırılır ve ardından idare taşınmaza el koyabilir. Bedelin yeterli olup olmadığına ilişkin itirazlar ve dava hakları ise kanun çerçevesinde sonradan da kullanılabilir.
İrtifak hakkı kurulan alanlarda malik taşınmazın mülkiyetini korur. Buna karşılık hattın güvenliği ve işletilmesi için alanın kullanımında bazı sınırlamalar doğabilir. Bu sınırlamaların kapsamı hattın niteliğine ve kamulaştırma dosyasına göre belirlenir.
Bölge ve taşınmaz sahipleri için anlamı
Enerji iletim hatları, elektriğin üretim noktalarından tüketim bölgelerine ulaştırılmasında temel altyapıyı oluşturuyor. Bu tür projelerde kamulaştırma kararı, inşaat öncesi mülkiyet ve kullanım haklarının netleşmesi anlamına geliyor. Güzergahta tarım arazisi, arsa ya da imarlı parsel bulunan malikler için karar, taşınmazın kullanımı ve ileride yapılaşma imkanı bakımından belirleyici olabilir. Hat çevresindeki arazilerde değerleme ve alım satım işlemlerinde, irtifak hakkının varlığı dikkate alınacak bir unsur olarak öne çıkabilir.
Taşınmaz sahipleri neye bakmalı
Taşınmazının hat güzergahında olup olmadığını öğrenmek isteyenlerin Resmi Gazete'de yayımlanan kararın ekli listesine ve haritasına başvurması gerekiyor. Taşınmazın etkilenmesi halinde mahkeme tebligatları, bedel tespiti ve bedelin yatırılması aşamaları resmi yazışmalarla yürütülecek. Taşınmaz maliklerinin tapu kayıtlarını ve adres bilgilerini güncel tutması, tebligatların zamanında alınması bakımından önem taşıyor. Süreçle ilgili bilgi için Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü ile tapu müdürlükleri başvurulabilecek resmi kurumlar arasında. Kamulaştırmanın başlangıç tarihi ve uygulama takvimi duyuruda yer almıyor.
Kaynak: Resmî Gazete