Cumhurbaşkanı Kararı ile güzergah için yetki verildi
Resmî Gazete'de yayımlanan karara göre, 154 kV Mersin DRES TM-Akdeniz GİS TM Enerji İletim Hattı Projesi kapsamındaki bazı taşınmazlar Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi (TEİAŞ) Genel Müdürlüğü eliyle acele kamulaştırılacak. Karar, 11980 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı olarak yayımlandı. Dayanak, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 27. maddesi.
Başlıktaki kısaltmalar kısaca şöyle: TM trafo merkezini, GİS gaz yalıtımlı şalt tesisini ifade ediyor. DRES kısaltması ise karar metninde açılmıyor. Hat, bir bağlantı anlaşması uyarınca kurulacak. Kamulaştırma, kararın ekindeki haritada gösterilen güzergaha denk gelen taşınmazları kapsıyor. Metinde ada-parsel listesi ve hat uzunluğu yer almıyor, etkilenen taşınmazları görmek için haritaya bakmak gerekiyor.
| Başlık | Karardaki bilgi |
|---|---|
| Karar sayısı | 11980 (Cumhurbaşkanı Kararı) |
| Kamulaştıran kurum | TEİAŞ Genel Müdürlüğü |
| Dayanak | 2942 sayılı Kanun, madde 27 |
| Direk yerleri | Mülkiyet kamulaştırılacak |
| İletken salınım alanı | İrtifak hakkı kurulacak |
Direk yerleri mülkiyet, salınım alanı irtifak hakkı olarak ayrıldı
Karar iki ayrı yöntem öngörüyor. Direklerin oturacağı yerlerde mülkiyet kamulaştırılacak, yani bu noktalar TEİAŞ adına tescil edilecek. İletkenlerin rüzgâr ve sıcaklıkla yaptığı salınımın kapladığı alan için ise mülkiyet alınmayacak, yalnızca irtifak hakkı kurulacak.
Bu ayrım, hat altında kalan arazinin tamamının el değiştirmeyeceği anlamına geliyor. Direk yerleri dışındaki şeritte malik mülkiyetini koruyor. Buna karşılık iletim hattının geçişi ve işletilmesi nedeniyle bu alanda kısıtlamalar doğabilir.
Acele kamulaştırma nasıl işliyor
Acele kamulaştırma, olağan kamulaştırmaya göre işlemleri hızlandıran bir usul. Kararın dayandığı 27. maddeye göre idare bedel tespiti için mahkemeye başvuruyor. Bedel bilirkişi incelemesiyle belirleniyor ve malik adına bankaya yatırılıyor. Ardından idare taşınmaza el koyup çalışmalara başlayabiliyor. Bedele itiraz ve artırım talepleri ise sonraki aşamada yargı yoluyla görülüyor.
Usulün amacı projenin takvimini kısaltmak. Hak kaybı yaşanmaması için kamulaştırma ve irtifak bedeli mahkeme eliyle belirleniyor. Malikler tebligat ve dava süreçlerinde yasal haklarını kullanabiliyor. Süreçle ilgili ayrıntılar için kanun metni ve mahkeme tebligatları esas alınmalı.
Bölge için anlamı
İletim hatları, trafo merkezleri arasındaki enerji akışını taşıyan altyapının omurgasını oluşturuyor. Karar metni projenin amacı, kapasitesi, hat uzunluğu ya da geçeceği ilçe ve mahalleler hakkında ayrıntı vermiyor. Bu yüzden bölgeye etkisi hakkında somut bir değerlendirme yapmak şimdilik zor.
Arazi sahipleri için etki daha net. Direk yeri ve hat geçişi, taşınmazın kullanım biçimini ve imar durumunu etkileyebilir. Hat koridorunda yapılaşma ve bazı tarımsal faaliyetler irtifak hakkı kapsamında sınırlanabilir. Bu da arsa ve tarla değerlemesinde göz önünde bulundurulabilecek bir unsur. Referans olarak, emlakekspertizi.com endeksine göre Mersin'de satılık dairelerin ortalama m² fiyatı 34.000 TL, kiralık dairelerin ortalama aylık m² kirası 210 TL. Bu rakamlar konut ilanlarına dayanıyor, arsa ve tarla değerini yansıtmıyor. Hat güzergahındaki bir parselin bedeli ise mahkemece yapılacak tespite göre belirlenecek.
Taşınmaz sahiplerinin izleyeceği adımlar
Güzergah haritası kararın ekinde duruyor. Malikler önce parsellerini haritadaki hat koridoruyla karşılaştırabilir. Güzergaha girdiği anlaşılan taşınmazlar için TEİAŞ'tan ve tapu kayıtlarından bilgi alınabilir. Mahkemenin göndereceği tebligatlar, bedel tespiti ve itiraz sürelerinin başlangıcını etkileyebilir. Tebligat adresini güncel tutmak ve gelen belgeleri süresi içinde değerlendirmek işe yarar. Gerekirse bir avukattan destek alınabilir.
Kaynak: Resmî Gazete