Panelde sahadaki çalışmalar anlatıldı
Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) Başkan Yardımcısı Ahmet Kutluğ Gayretli, Antalya'da yapılacak COP31 İklim Zirvesi kapsamındaki "COP31'i Tasarlamak ve İnşa Etmek" başlıklı panelde konuştu. Panel, TOKİ tarafından Mavi Bölge Türkiye Pavilyonu Salon 1'de, "İklim Konferansı ve Expo Alanlarının Planlanması ve Tasarımı için Küresel Bir El Kitabına Doğru" temasıyla düzenlendi.
Oturumun moderatörlüğünü SP Architects Yönetici Ortağı Ayten Paşayiğit üstlendi. Gayretli'nin yanı sıra EPP Genel Müdürü Metin Tekin, UNFCCC Toplantı Yönetim Asistanı (Mimar) Carmen Gonzalez de la Aleja ve SP Architects Direktörü (Mimar) Mansur Menteş konuşmacı olarak yer aldı. Zirve 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde yapılacak.
Genelgeden sahaya geçiş
Gayretli'nin aktardığına göre süreç, 26 Aralık 2025 tarihli Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile başladı. Genelgeyle Antalya EXPO Alanı COP31'in adresi olarak belirlendi, Bakan Murat Kurum da COP31 Başkanı olarak görevlendirildi. Ardından sahaya inildiğini belirten Gayretli, zemin etütleri ve altyapı analizlerinin yapıldığını, sonrasında Birleşmiş Milletler (BM) heyetiyle koordineli bir planlama yürütüldüğünü söyledi.
Radyal plandan lineer plana
Başlangıçtaki planlamada revizyona gidildi. Ülke pavilyonlarının bulunduğu batı bölgesi Blue Zone, süs havuzları, kule ve kongre merkezinin yer aldığı doğu bölgesi ise Green Zone olarak kurgulandı. Gayretli, EXPO 2016 döneminden kalan radyal plandaki alan kayıplarını önlemek için lineer plana geçtiklerini belirtti. Ana aksın öne çıkarılmasıyla VIP girişi, kongre salonları ve BM çalışma alanlarının işlevselliğinin arttığını ifade etti.
Otopark düzenlemesi de bu kapsamda yapıldı. Kuzeyde 1.500 araçlık VIP otopark, güneyde 5.000 araçlık misafir otoparkı oluşturuldu.
Yedi aylık süre ve zirve sonrası kullanım
Gayretli, tasarım sürecinde organizasyona Nisan ayı itibarıyla yedi ay gibi kısa bir sürenin kaldığını, buna rağmen alanın zirve sonrasındaki geleceğinin de gözetildiğini vurguladı. Green Zone'da giriş yapısı dışındaki tüm binalar geçici olarak tasarlandı. Blue Zone'daki kalıcı yapıların ise COP31 sonrasında uluslararası fuar alanı olarak kullanılabilmesi hedeflendi. Fuar katılımcılarının kontrollü ışık tercihleri doğrultusunda çatılardaki doğal ışık cam doğramaları projeden çıkarıldı.
TOKİ yaklaşık 1,36 milyon metrekarelik alanda 39 bin 200 metrekare kalıcı yapının inşasını tamamladı. Ayrıca 143 bin 50 metrekare geçici yapının altyapı bağlantıları da bitirildi. Katılımcıların konaklayacağı Aksu-Serik oteller bölgesi ile alan arasındaki ulaşımın kesintisiz olması için toplam 38 kilometrelik ana arter ve bağlantı yolunun yapımı ve rehabilitasyonu gerçekleştirildi.
Geçici ve kalıcı yapı ayrımı neden önemli
Büyük uluslararası etkinlikler için hazırlanan alanlarda planlama genellikle zemin etütleri ve altyapı analizleriyle başlar. Ardından yapıların yerleşimi, giriş ve çıkış akışları, otopark ve ulaşım bağlantıları belirlenir. Etkinlik sonrasında da kullanılacak yapılar kalıcı, yalnızca zirve süresince gerekli olanlar geçici olarak tasarlanır. Geçici yapılarda altyapı bağlantıları önceden hazırlanır. Kalıcı yapılar ise ileride farklı bir işleve uyarlanabilecek şekilde kurgulanır. Antalya'daki çalışmada da Green Zone'un geçici, Blue Zone'un kalıcı yapı ağırlıklı kurgulanması bu ayrıma dayanıyor.
Antalya için anlamı ve takip edilecekler
Aksu-Serik otel bölgesi ile EXPO Alanı arasındaki bağlantı yollarının yenilenmesi, zirve günlerinin ardından da bölgedeki ulaşım akışına katkı sağlayabilir. Blue Zone'daki kalıcı yapıların uluslararası fuar alanı olarak kullanılması hedefi, alanın zirve sonrasında da kent ekonomisi ve fuarcılık için işlev görebileceğine işaret ediyor. Bu kullanımın nasıl işletileceğine dair ayrıntı duyuruda yer almıyor.
Vatandaşların ve işletmelerin zirve tarihleri yaklaşırken ulaşım düzenlemelerini, alan çevresindeki erişim ve trafik duyurularını resmi kurumların açıklamalarından takip etmesi gerekiyor. Alanın zirve sonrasındaki kullanımına ilişkin gelişmeler de TOKİ ve ilgili kurumların resmi kanallarından duyurulacak.