Dört haftada 1.738 kalkış yapıldı
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, İstanbul Havalimanı'nda 18 Eylül'de hizmete açılan 4. ana pistin ilk dönem verilerini paylaştı. Bakan Abdulkadir Uraloğlu'nun açıklamasına göre 18 Eylül ile 15 Ekim 2026 arasında yeni pistten toplam 1.738 kalkış gerçekleştirildi. Aynı dönemde havalimanındaki toplam kalkış sayısı 22 bin 118 oldu. Yeni pistin payı bu toplamın yüzde 7,9'una karşılık geliyor.
Uraloğlu, pistin özellikle doğu yönünde alternatif bir kalkış imkanı sağladığını ve bunun hava trafiğini rahatlattığını belirtti. Bakan, yeni pistin hava trafiğine operasyonel esneklik kazandırdığını da ifade etti.
BARPE, IVGUS, VICEN ve RATVU rotaları kullanıldı
Bakanlığın kayıtlarına göre yeni pistten yapılan 1.738 kalkışın 1.475'inde standart aletli kalkış rotaları kullanıldı. Bu rotalar BARPE, IVGUS, VICEN ve RATVU adlarını taşıyor. Alternatif pist kullanımına kıyasla uçuş başına ortalama 15,2 deniz mili, toplamda ise 22 bin 453 deniz mili rota kısalması sağlandı.
Yakıt ve emisyon hesabı nasıl yapıldı
Bakan Uraloğlu, hesaplamaların Bakanlığın yakıt tüketimi ve emisyon referans katsayıları üzerinden yapıldığını söyledi. Bu hesaba göre söz konusu uçuşlarda yaklaşık 284 ton yakıt tasarrufu ve 897 ton karbondioksit emisyonu azaltımı sağlandı. Rakamlar ölçülmüş bir tüketim değil, kısalan rota mesafesine referans katsayılar uygulanarak elde edilen hesaplama sonucudur. Duyuruda katsayıların ayrıntıları yer almıyor.
Standart kalkış rotaları ne işe yarıyor
Standart aletli kalkış rotaları, uçakların pistten havalandıktan sonra izleyeceği yolu önceden tanımlayan, yayımlanmış prosedürlerdir. Pilotlar ve hava trafik kontrolörleri bu rotalar sayesinde kalkış sonrası yönlendirmeyi aynı kurallar çerçevesinde yürütür. Rotanın kalkış yönüne ve uçağın gideceği güzergaha uygun tasarlanması, gereksiz sapmaları azaltır. Yakıt tüketimi uçuş mesafesiyle doğrudan ilişkili olduğundan, kısalan her deniz mili yakıt ve karbondioksit hesabına yansır. Bu tür karşılaştırmalar genellikle aynı dönemdeki alternatif pist ve rota kullanımı esas alınarak yapılır.
Yeni bir pistin devreye girmesi, havalimanının kalkış ve iniş kapasitesini dağıtmasına olanak verir. Tek bir yönde yoğunlaşan trafik, farklı yönlerdeki pistlere paylaştırılabilir. Bakanlığın açıklaması da 4. pistin bu esnekliği doğu yönünde sağladığını vurguluyor.
İstanbul'un hava trafiği için anlamı
İstanbul Havalimanı, kentin yolcu ve yük hareketinde önemli bir merkez konumunda. Doğu yönüne kalkışta alternatif bir pistin bulunması, yoğun saatlerde trafiğin dağıtılmasına yardımcı olabilir. Rota kısalması yakıt giderini düşürebilir. Bu durum havayolu şirketlerinin işletme maliyetleri açısından önem taşır. Karbondioksit azaltımı ise sektörün çevresel hedefleriyle ilişkili bir gösterge olarak okunuyor. Bununla birlikte açıklanan veriler yalnızca yaklaşık dört haftalık bir dönemi kapsıyor ve yalnızca yeni pistten yapılan kalkışları değerlendiriyor.
Sonraki veriler nasıl takip edilir
Yeni pistin etkisini daha geniş bir zaman diliminde görmek için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın sonraki dönem açıklamaları izlenebilir. Kalkış sayıları, rota kullanım oranları ve yakıt tasarrufu hesaplarının güncellenip güncellenmediği Bakanlığın resmi duyurularından öğrenilebilir. Havalimanını kullanan yolcular, uçuş saatleri ve kalkış düzeniyle ilgili bilgilendirmeler için havayolu şirketlerinin ve havalimanı işletmecisinin resmi kanallarına bakabilir.
Kaynak: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı