Ne Oldu: İki Ayrı Kararla 69 Taşınmaz Kamulaştırılıyor
Batman'ın en önemli altyapı yatırımlarından biri olarak tanımlanan İluh Deresi By-Pass Hattı (Kuşaklama Projesi) kapsamında, Batman Belediyesi ve İl Özel İdaresi sorumluluk alanlarında bulunan toplam 69 taşınmaz için acele kamulaştırma kararları alındı. Kararlar, Batman Valisi ve Belediye Başkan Vekili Ekrem Canalp'in girişimleriyle yürütülen çalışmalar kapsamında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla alındı ve Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
İlk karar, İl Özel İdaresi sorumluluk alanında bulunan Batman Merkez Tilmis (Akça) köyündeki 38 taşınmazı kapsıyor. 17 Eylül 2026 tarihli ve 11803 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bu taşınmazların proje kapsamında acele kamulaştırılmasına karar verildi. Böylece İl Özel İdaresi sorumluluğundaki güzergahta projenin uygulanmasına yönelik hukuki aşamalardan biri tamamlandı.
İkinci karar ise Batman Belediyesi sınırları içinde bulunan 5 ayrı bölgedeki toplam 31 taşınmazı kapsıyor. 23 Ekim 2026 tarihli ve 11921 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Batman İli Şehir İçi Dereleri Planlama ve Proje Yapım İşi kapsamında yer alan İluh Deresi By-Pass Hattı ve Çay Deresi Deplase Hattı Projesi için ihtiyaç duyulan özel mülkiyetli taşınmazların Batman Belediye Başkanlığı tarafından acele kamulaştırılmasına karar verildi.
Karar kapsamındaki dağılım şöyle: Kohikan'da 7, İrmi'de 7, Seyitler'de 12, Ciğerlo'da 1 ve Tilmis'te 4 taşınmaz. Böylece belediye sınırlarındaki toplam 31 taşınmaz acele kamulaştırma kapsamına alınmış oldu.
Nasıl İşler: Acele Kamulaştırma Süreci Ne Anlama Geliyor
Acele kamulaştırma, kamu yatırımlarının gecikmeden hayata geçirilebilmesi için olağan kamulaştırma sürecinden daha hızlı işleyen bir usul. Normal kamulaştırmada kıymet takdiri, uzlaşma görüşmeleri ve mahkeme süreçleri belirli bir takvime bağlıyken, acele kamulaştırma kararı alınan taşınmazlarda idare, proje takvimini beklemeden taşınmazın mülkiyetine geçebiliyor; bedel ise sonraki aşamada belirleniyor.
Bu usulde önce Cumhurbaşkanı Kararı Resmi Gazete'de yayımlanıyor, ardından ilgili idare taşınmazlara ilişkin işlemleri yürütüyor. Batman Belediyesi ve İl Özel İdaresi, kendi sorumluluk alanlarındaki taşınmazlar için ayrı ayrı yetkili durumda. Projenin kırsal güzergahı İl Özel İdaresi, kentsel güzergahı ise belediye sınırları içinde kalıyor. Alınan kararlarla belirlenen güzergahlarda altyapı çalışmalarının gerçekleştirilmesi için ihtiyaç duyulan taşınmazların edinilmesi ve kamulaştırma süreçlerinin hızlandırılması hedefleniyor.
Projenin Kapsamı: 12.830 Metrelik Hat ve 4.830 Hektarlık Havza
İluh Deresi By-Pass Hattı, toplam 12.830 metre uzunluğunda planlanıyor. Proje ile Batman şehir merkezinden geçen İluh Deresi'nin mevcut kanal kapasitesini aşan taşkın sularının, şehir merkezine ulaşmadan kontrollü şekilde İluh Deresi'nin mansap kesimine yönlendirilmesi hedefleniyor.
Proje kapsamında 12.830 metre uzunluğunda by-pass hattı oluşturulacak ve 4.830 hektarlık havza alanı kuşaklama sistemiyle kontrol altına alınacak. Böylece İluh Deresi'nin şehir merkezindeki taşkın yükünün azaltılması, yerleşim alanlarının korunması ve vatandaşların can ve mal güvenliğinin artırılması amaçlanıyor.
Bölge İçin Ne Anlama Geliyor
Batman, geçmiş yıllarda meydana gelen su taşkınları nedeniyle ciddi zararlar yaşamış bir kent. Projenin tamamlanmasıyla özellikle yoğun yağış dönemlerinde İluh Deresi'ne ulaşan yüksek miktardaki yüzey sularının önemli bir bölümünün şehir merkezine girmeden tahliye edilmesi öngörülüyor. Bu, dere yatağına yakın mahallelerde yaşayanlar için taşkın riskinin azalması anlamına geliyor.
Kamulaştırma kararlarının kırsal ve kentsel güzergahın tamamını kapsaması, projenin hem köy arazilerinden hem de şehir içi bölgelerden geçen kesimlerinde uygulama önündeki mülkiyet engelinin kalkmasına işaret ediyor. Güzergah üzerindeki taşınmaz sahipleri açısından ise süreç, mülkiyetin idareye geçmesi ve bedel belirleme aşamalarını gündeme getiriyor. Projenin tamamlanması, dere çevresindeki yerleşim dokusunda yapılaşma ve imar kararlarını da uzun vadede etkileyebilecek bir altyapı müdahalesi niteliğinde.
Ne İzlenmeli
Güzergah üzerinde taşınmazı bulunan hak sahiplerinin, Resmi Gazete'de yayımlanan 17 Eylül 2026 tarihli 11803 sayılı ve 23 Ekim 2026 tarihli 11921 sayılı Cumhurbaşkanı Kararlarını incelemesi, ardından Batman Belediyesi ve İl Özel İdaresi'nin kamulaştırma işlemlerine ilişkin duyurularını takip etmesi gerekiyor. Kıymet takdiri ve bedel süreçlerine dair bilgilendirmeler ilgili idarelerin resmi kanallarından yürütülecek. Projenin ihale ve yapım takvimine ilişkin ayrıntılar ise henüz kamuoyuna yansımadı; bu aşamada takip edilmesi gereken başlıca konu, kamulaştırma işlemlerinin tamamlanma süreci ve altyapı çalışmalarının başlangıç duyuruları.
Kaynak: Batman Belediyesi