Ayazağa'da sel sonrası dönüşüm: Bakan Kurum'un açıklamaları ne anlama geliyor?
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, İstanbul'un Sarıyer ilçesine bağlı Ayazağa Mahallesi'nde selin en çok etkilediği bölgede incelemelerde bulunarak kentsel dönüşümün ertelenemez bir mesele olduğunu açıkladı. Anadolu Ajansı'nın aktardığına göre Bakan Kurum, bölgede Kentsel Dönüşüm Ofisi kurulacağını ve hak sahiplerine "Yarısı Bizden" kampanyası ile TOKİ eliyle dönüşüm olmak üzere iki seçenek sunulacağını belirtti. Bu açıklama, sel riski taşıyan dere yataklarındaki konut stoku için yeni bir dönemin işareti olarak okunuyor.
Sel sonrası Ayazağa'da hangi somut adımlar atılacak?
Bölgede öncelikli hedef, selin izlerini hızla silmek ve hayatı normale döndürmek; ardından aynı tablonun tekrarlanmaması için kalıcı adımlar atmak. Bakan Kurum'un paylaşımına göre Ayazağa'da Kentsel Dönüşüm Ofisi kurulacak, vatandaşların talepleri tek tek alınacak ve dönüşümü isteyen hak sahipleriyle süreç birlikte yürütülecek. Bu yaklaşım, dönüşümün merkezi bir kararnameyle değil mahalle ölçeğinde talep toplama mantığıyla ilerleyeceğini gösteriyor.
Bakanlık açıklamasına göre afetin ardından bölgede bir koordinasyon toplantısı düzenlendi. Toplantıya Bakan Yardımcısı Ömer Bulut, İstanbul Valisi Davut Gül, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Başkanvekili Nuri Aslan, Sarıyer Belediye Başkanı Oktay Aksu, TOKİ Başkanı Levent Sungur, Kentsel Dönüşüm Başkanı Hakkı Alp ve diğer kurum yöneticileri ile selden etkilenen vatandaşlar katıldı. Bu geniş katılım, sürecin yalnızca bakanlık değil, yerel yönetim ve TOKİ ayağıyla birlikte yürütüleceğini ortaya koyuyor.
Kağıthane ve Ayazağa Deresi ıslah projeleri neden kritik?
Koordinasyon toplantısında Kağıthane Deresi ve Ayazağa Deresi'nin ıslah projelerinin hızla tamamlanması konusunda mutabakata varıldı. Dere ıslahları tamamlanmadan yapılacak konut dönüşümünün riski ortadan kaldırmayacağı, bu nedenle ıslah ile kentsel dönüşümün eşgüdümlü yürütüleceği anlaşılıyor. Karara göre Ayazağa'da benzer afetlerin yaşanmaması için "dirençli şehir" modeli hayata geçirilecek.
Bu nokta gayrimenkul açısından önemli: Dere yatağına yakın parsellerde yalnızca bina yenilenmesi değil, altyapı ve su rejiminin de hesaba katıldığı bir planlama söz konusu. Bakan Kurum'un ifadesiyle dönüşüm, deprem ve iklim kaynaklı afetlere dayanıklı, sağlam zeminde ve vatandaşın tüm ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olarak Kentsel Dönüşüm Başkanlığı koordinesinde yürütülecek.
Hak sahiplerine sunulan iki dönüşüm seçeneği: "Yarısı Bizden" ve TOKİ modeli
Bölgedeki hak sahiplerine iki yol öneriliyor: "Yarısı Bizden" kampanyasıyla dönüşüm veya TOKİ eliyle kentsel dönüşüm. İki seçenekten birini tercih eden hak sahiplerinin bölgede güvenli yapılara ulaşacağı belirtiliyor. Bu ikili yapı, finansman gücü farklı olan mülk sahiplerine esneklik tanımayı amaçlıyor; bir yandan katkı payıyla kendi konutunu yenilemek isteyenler, diğer yandan süreci tamamen kurumsal bir çatı altında yürütmek isteyenler için ayrı kapılar açılıyor.
- "Yarısı Bizden" kampanyası: Hak sahibinin dönüşüme katkı vererek kendi konutunu güvenli yapıya dönüştürdüğü model.
- TOKİ eliyle kentsel dönüşüm: Sürecin kurumsal olarak yürütüldüğü, idarenin aktif rol aldığı seçenek.
- Kentsel Dönüşüm Ofisi: Ayazağa'da kurulacak, talepleri tek tek toplayacak yerel birim.
- Dere ıslahı eşgüdümü: Kağıthane ve Ayazağa derelerinin ıslahının hızlandırılması kararı.
Ayazağa'da sel riski konut değerlerini ve yatırım kararlarını nasıl etkiler?
Sel yaşanan bir mahallede konut alım-satım ve kira kararları artık yalnızca lokasyon ve metrekare üzerinden değil, afet riski ve dönüşüm statüsü üzerinden şekillenecek. Kaynak metinde Ayazağa'ya ilişkin fiyat, kira veya metrekare verisi yer almıyor; bu nedenle somut fiyat yorumu yapmak yerine risk priminin nasıl çalıştığını niteliksel olarak değerlendirmek gerekiyor. Dönüşüm kapsamına giren bir parselde güvenli yapıya geçiş, orta vadede alıcı güvenini ve kredi kullanılabilirliğini doğrudan etkileyen bir faktör haline geliyor.
Yatırımcı açısından bakıldığında, sel sonrası dönemde üç ayrı mülk grubu oluşuyor: dönüşüm programına dahil olacak hak sahibi konutları, dere ıslahı kapsamında konumu yeniden değerlendirilecek parseller ve program dışında kalan mevcut stok. Bu ayrım, aynı mahalle içinde dahi fiyat ve likidite farklılaşması yaratabilir. Alıcıların tapu ve imar durumunun yanı sıra parselin dere yatağına mesafesini ve dönüşüm ofisine kayıt durumunu sorgulaması, bu dönemde standart bir kontrol haline geliyor.
| Konu | Kaynakta yer alan durum | Gayrimenkul açısından anlamı |
|---|---|---|
| Etkilenen bölge | Sarıyer'e bağlı Ayazağa Mahallesi | Sel riski yüksek stokta dönüşüm gündemi |
| Dönüşüm modeli | "Yarısı Bizden" veya TOKİ eliyle dönüşüm | Hak sahibine iki finansman/uygulama yolu |
| Yerel yapılanma | Ayazağa'da Kentsel Dönüşüm Ofisi | Talep toplama ve süreç yönetimi mahallede |
| Altyapı | Kağıthane ve Ayazağa Deresi ıslah projeleri | Dönüşümün ön koşulu olarak dere ıslahı |
| Hedef model | Dirençli şehir yaklaşımı | Deprem ve iklim kaynaklı afetlere dayanıklılık |
Dirençli şehir modeli İstanbul geneline nasıl yayılabilir?
Bakan Kurum'un "İstanbul için kentsel dönüşüm artık ertelenebilecek bir mesele değildir" ifadesi, Ayazağa özelinde başlayan sürecin İstanbul genelinde bir şablon oluşturabileceğine işaret ediyor. Dirençli şehir modeli; dere ıslahı, zemin etüdü, afet dayanıklılığı ve vatandaş katılımını aynı çerçevede birleştiriyor. Bu çerçevenin ilçe bazında tekrarlanması halinde, afet riski taşıyan mahallelerde dönüşüm talebinin hızlanması ve yerel yönetimlerin süreçte daha görünür rol alması beklenebilir.
Bağlam verilerine göre Cumhurbaşkanı Erdoğan, sel felaketinin ardından Ayazağa'da incelemelerde bulunan Bakan Kurum'dan telefonla bilgi aldı. Ayrıca Bakan Kurum, İstanbul'daki selde güvenlik birimlerinin 3 bin 57 vatandaşı sağ salim kurtararak güvenli alanlara taşıdığını açıkladı. Bu tablo, afet sonrası müdahale kapasitesinin yanı sıra önleyici dönüşümün aciliyetini de gözler önüne seriyor.
Vatandaş ve yatırımcı için pratik kontrol listesi
Ayazağa ve çevresinde mülkü bulunanlar için sürecin en somut ayağı, kurulacak Kentsel Dönüşüm Ofisi'ne taleplerin iletilmesi olacak. Bakanlık açıklamasına göre talepler tek tek alınacak ve dönüşümü isteyen hak sahiplerine destek verilecek. Bu nedenle mülk sahiplerinin öncelikle hangi seçeneğin kendi finansal yapısına uyduğunu netleştirmesi, ardından ofis üzerinden resmi başvuru sürecini takip etmesi gerekiyor.
- Parselinizin dere ıslah projeleri kapsamındaki konumunu öğrenin.
- "Yarısı Bizden" ile TOKİ modeli arasındaki maliyet ve süre farkını karşılaştırın.
- Kentsel Dönüşüm Ofisi duyurularını ve talep toplama takvimini düzenli izleyin.
- Alım-satım öncesinde binanın afet dayanıklılığı ve dönüşüm statüsünü sorgulayın.
Anadolu Ajansı'nın aktardığı resmi çerçeve, Ayazağa özelinde hızlı bir dönüşüm iradesini ortaya koyuyor. Gayrimenkul piyasası açısından kritik soru artık dönüşümün yapılıp yapılmayacağı değil; hak sahiplerinin hangi modelde, hangi takvimle ve hangi finansmanla sürece dahil olacağı. ProX olarak bu süreçte bölge bazlı gelişmeleri ve resmi duyuruları takip etmeyi sürdüreceğiz.